Napisane przez Piotr Strojnowski. Wysłane Lekomania

Udostępnij
5
(1)
Oceń

Ocena:

Dotychczas brak głosów! Oceń ten post jako pierwszy.

Depresja uznawana jest chorobę cywilizacyjną. Życie w biegu, ciągły stres i wyzwania, stają się przyczyną stanów lękowych i depresyjnych. Z tego powodu nierzadko konieczne jest wdrożenie leczenia farmakologicznego depresji. Środki psychotropowe to silne leki, które powinny być stosowane pod ścisłą kontrolą lekarską i zgodnie z zaleceniami. Tymczasem wiele osób zażywa antydepresanty bez konsultacji lekarskiej lub samodzielnie zwiększa dawki leku, co może mieć szereg negatywnych konsekwencji. Pojawia się zatem pytanie, czym są psychotropy? Jakie działanie wykazują leki psychotropowe i antydepresanty? Czy szkodzą? Jakie skutki uboczne związane są z zażywaniem antydepresantów i psychotropów? Jak wyjść z uzależnienia od leków psychotropowych?

CO TO SĄ LEKI PSYCHOTROPOWE?

Leki psychotropowe to preparaty, które wykazują określone działanie na funkcje mózgowe. W tym znaczeniu należy wskazać, iż mają możliwość przekraczania tak zwanej bariery krew-mózg w celu wywołania określonego skutku terapeutycznego. Oznacza to, że mają zdolność wpływania na funkcjonowanie ośrodkowego układu nerwowego. Leki psychotropowe mają szerokie zastosowanie gdyż pojawiają się w wielu postaciach. Rozróżnić można leki przeciwpsychotyczne (neuroleptyczne), normotymiczne, nasenne czy przeciwlękowe. Niemniej jednak leki psychotropowe najczęściej stosowane są do leczenia zaburzeń psychicznych, stanów depresyjnych i depresji. Wśród leków psychotropowych o działaniu antydepresyjnym wyróżnić można:

  • selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (to aktualnie najpopularniejsza grupa leków przeciwdepresyjnych),
  • inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny,
  • trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne,
  • inhibitory monoaminooksydazy.

JAK DZIAŁAJĄ ANTYDEPRESANTY?

Działanie antydepresantów polega na wpływaniu na przekazywanie neurochemiczne w mózgu. Oznacza to, że leki antydepresyjne oddziaływują na receptory komórek nerwowych powodując, że stają się one mniej bądź bardziej wrażliwe na wychwytywanie substancji, tj. serotonina, dopamina czy noradrenalina. Substancje te określane są jako neurotransmitery, które w zależności od stężenia wpływają na ogólne samopoczucie. Należy wskazać, że najczęstszą przyczyną zaburzeń o podłożu depresyjnym jest niedobór serotoniny i noradrenaliny. W związku z tym działanie antydepresantów polega na wyrównaniu niekorzystnego stężenia tych substancji, co wiąże się ze stosunkowo szybką i wyraźną poprawą nastroju. Antydepresanty bowiem wykazują działanie przeciwlękowe i uspokajające, a niektóre z nich nasenne. Oddziałując na neuroprzekaźnictwo w mózgu zmniejszają uczucie napięcia fizycznego i emocjonalnego. Wiąże się to z odzyskaniem energii i chęci do życia, pozytywnymi myślami i ogólnym stanem relaksu. Niemniej jednak należy wskazać, że leczenie antydepresantami, aby było skuteczne powinno trwać nie krócej aniżeli 6-12 miesięcy. Zaprzestanie kuracji wiąże się bowiem z nawrotem nieprzyjemnych, przykrych myśli depresyjnych i nawrotem choroby.

Co ważne istnieje kilka rodzajów leków psychotropowych, które wykazują inne działanie. W tym znaczeniu można mówić m.in. o lekach antydepresyjnych i psychotropach o dodatkowym działaniu nasennym. Należy jednak wskazać, że symptomy uzależnienia od leków przeciwdepresyjnych, różnią się nieznacznie od objawów uzależnienia od leków nasennych.

CZY ANTYDEPRESANTY UZALEŻNIAJĄ?

Panuje powszechna opinia, że leki antydepresyjne mogą uzależniać psychicznie i fizycznie. Należy wskazać, że antydepresanty stosowane w odpowiednich, zalecanych dawkach nie uzależniają. Niemniej jednak, leki przeciwdepresyjne silnie oddziałują na mózg, przyczyniają się podwyższenie nastroju i łagodzenia zaburzeń psycho-ruchowych. W tym znaczeniu można mówić o potencjale uzależniającym depresantów. Oznacza to, ze uzależnienie od antydepresantów może być związane z ich pozytywnym działaniem na uczucia i myśli. Pojawia się bowiem uczucie relaksu, odprężenia I spadek napięcia fizycznego oraz emocjonalnego. Uzależnienie w tym znaczeniu związane jest z objawami abstynencyjnymi. Oznacza to, że nagłe odstawienie leków lub znaczne ograniczenie dawek przyjmowanych środków wiąże się z pojawieniem się nieprzyjemnych dolegliwych objawów. Związane jest to ze skutkiem ubocznym polegającym na zachwianiu równowagi w poziomie neurotransmiterów w mózgu, co skutkuje silnymi wahaniami nastroju. Pojawiają się wówczas znaczne pogorszenie samopoczucia, a niekiedy stany maniakalne lub euforyczne. Dodatkowo pojawić się mogą bóle brzucha, nudności, wymioty i biegunka, a także niepokój, drażliwość i napady płaczu. U niektórych osób wystąpić mogą zaburzenia snu, wzmożona potliwość i nadwrażliwość na światło. Niemniej jednak stopniowej zmniejszanie dawek antydepresantów pod kontrolą lekarską zmniejsza ryzyko wystąpienia nieprzyjemnych objawów abstynencyjnych do minimum. Nieodpowiednie stosowanie, czyli nadużywanie antydepresantów może jednak powodować daleko idące skutki w postaci wykształcenia się uzależnienia. Niemniej jednak zawsze wiąże się to z przyjmowaniem leków w znacznie większych dawkach, aniżeli zalecane dawki środków.

OBJAWY UZALEŻNIENIA OD LEKÓW PSYCHOTROPOWYCH I ANTYDEPRESANTÓW

Leki psychotropowe są środkami stosowanymi przy leczeniu zaburzeń psychicznych. W przypadku leczenia zaburzeń psychicznych niekiedy konieczne jest zwiększenie dawek środka celem leczenia schorzenia. Nie świadczy to jednak o uzależnieniu. Pojawia się zatem pytanie, kiedy można mówić o symptomach zależności od leków psychotropowych czy antydepresantów? O uzależnieniu można mówić wówczas, kiedy przyjmowanie środków przeciwdepresyjnych daje się swoistą obsesją, manią ich zażywania. Natrętne myśli związane z koniecznością przyjmowania kolejnych dawek antydepresantów uniemożliwiają normalne funkcjonowanie. W tym znaczeniu można mówić o zależności psychicznej i fizycznej. O zależności psychicznej można mówić wtedy, kiedy uzależniony w sytuacjach stresowych przyjmuje leki, które mają podnieść samopoczucie, pomóc w poradzeniu sobie z nadmiarem emocji i ukojeniu. A wiąże się to nierzadko z koniecznością przyjmowania coraz większych dawek leku co może skutkować bezsennością, stanami lękowymi, depresją, nerwicą czy problemami z koncentracją. Z uzależnieniem fizycznym mamy do czynienia, kiedy uzależniony odczuwa głód na przyjmowany lek. Zwiększa się także tolerancja chorego na środki, co wiąże się z koniecznością zażywania coraz większych dawek. Typowymi objawami uzależnienia fizycznego w przypadku leków psychotropowych i antydepresantów są migreny, bóle różnego pochodzenia – brzucha, głowy i mięśni, zaburzenia widzenia, drgawki, drżenie dłoni, zaburzenia trawienia, a u kobiet zaburzenia miesiączkowania.

SKUTKI NADUŻYWANIA LEKÓW PSYCHOTROPOWYCH I ANTYDEPRESANTÓW

Leki psychotropowe wiążą się ze złagodzeniem objawów depresji. W tym znaczeniu można mówić o lepszym samopoczuciu i zniwelowaniu nieprzyjemnego napięcia emocjonalnego i fizycznego, które znacznie wpływa na nasilenie choroby. Niemniej jednak nadużywanie leków pschotropowych i antydepresantów wiąże się również ze skutkami ubocznymi o szerokim spektrum dolegliwości. W tym znaczeniu pacjenci doświadczyć mogą zawrotów głowy, nudności, spadków ciśnienia tętniczego, a także upośledzenia koncentracji. Ponadto, skutkiem ubocznym stosowania psychotropów może być wzrost ryzyka podejmowania zachowań samobójczych oraz wykształcenie się uzależnienia psychicznego i fizycznego.

JAK LECZYĆ UZALEŻNIENIE OD LEKÓW PSYCHOTROPOWYCH I ANTYDEPRESANTÓW?

Leczenie uzależnienia od leków psychotropowych i antydepresantów rożni się od detoksu i terapii, która przeprowadzana jest w sytuacji uzależnienia od innych substancji psychoaktywnych. W tym znaczeniu należy wskazać, ze leczenie jest trudniejsze, wiąże się bowiem nierzadko z koniecznością dalszego przyjmowania leku, który wywołał uzależnienie u chorego. Oznacza to, że chory musi przyjmować lek psychotropowy, który wywołał bezpośrednio uzależnienie, by podtrzymać efekt terapeutyczny leczenia depresji. W niektórych przypadkach zalecane jest jego odstawienie, ale w warunkach klinicznej detoksykacji. Polega ona na stopniowym zmniejszaniu dawek pod ścisłą kontrolą lekarską i niwelowaniu nieprzyjemnych objawów odstawiennych. Leczenie uzależnienia od leków psychotropowych w każdym przypadku wiąże się z koniecznością ścisłej kontroli lekarskiej i wdrożeniu psychoterapii, która umożliwi z poradzeniem sobie z problemem i wyjście z nałogu.

Piotr Strojnowski

O autorze: Piotr Strojnowski

Piotr Strojnowski jest dyplomowanym instruktorem terapii uzależnień. Ukończył Studium Terapii Uzależnień na Uniwersytecie Zielonogórskim w dziedzinie leczenia narkomanii oraz Studium Terapii Uzależnień i Studium Pomocy Psychologicznej w Instytucie Psychologii Zdrowia w Warszawie.

Skuteczne
leczenie
uzależnień

Już dzisiaj skorzystaj z konsultacji terapeutycznych.

OŚRODEK LECZENIA
UZALEŻNIEŃ MEDJOL

Trakt Pułaskiego 15,
05-530 Czersk

BIURO MEDJOL

Domaniewska 17/19 lokal 133
02-672 Warszawa